Sporlan Genleşme Valfleri

Sporlan, 1 Ocak 1934'te St. Louis'de Spoehrer-Lange Company adıyla kurulmuş, 1944'te Sporlan Valve Company adını almış bir Amerikan valf üreticisidir. 2004 yılında Parker Hannifin bünyesine katılmıştır ve bugün Washington (Missouri) tesisinde üretim yapmaktadır. Soğutma sektöründe genleşme valfi denince akla gelen ilk markalardan biridir.

Termostatik mi, Elektronik mi?

Genleşme valfi, kondenserden gelen yüksek basınçlı sıvı akışkanı evaporatöre kontrollü biçimde geçiren elemandır. Görevi evaporatörü ne susuz ne de sıvı ile dolu bırakmamak; yani superheat (kızgınlık) değerini hedef aralıkta tutmaktır. İki ana teknoloji vardır:

• Termostatik genleşme valfi (TEV): Evaporatör çıkışına bağlanan bir bulb (sensör kovanı) içindeki akışkanın basıncı, diyaframı mekanik olarak hareket ettirir. Elektrik gerektirmez, kendi kendine dengelenir. Kataloğumuzdaki ER, BBI, EB ve OVE serileri bu tiptir.
• Elektronik genleşme valfi (EEV): Valf gövdesindeki iğneyi bir step motor hareket ettirir; açıklık, kontrol kartının sensörlerden okuduğu değere göre belirlenir. Çok daha geniş kapasite aralığında ve kısmi yükte hassas çalışır, sistemin sezonsal verimini yükseltir. Kataloğumuzdaki SEH ve SER serileri step motorlu elektronik valflerdir; 410 kW'tan 1.050 kW'a uzanan büyük kapasiteli modeller dâhildir.

Elektronik valf bir sürücü/kontrolör gerektirir. Mevcut sisteminiz mekanik TEV ile kurulmuşsa elektronik valfe geçiş, valfin yanında kontrol kartı ve sensörlerin de eklenmesi anlamına gelir.

Valf Seçimi: Kapasite, Gaz ve Denge Tipi

Genleşme valfi seçiminde dört bilgi zorunludur:

• Kapasite (ton / kW): Valf, evaporatör kapasitesine göre seçilir. Büyük seçilmiş valf avlanma (hunting) yapar, küçük seçilmiş valf evaporatörü besleyemez.
• Soğutucu akışkan: Her akışkan için ayrı şarjlı bulb ve ayrı orifis kullanılır. R404A için üretilmiş bir valf R134a sisteminde doğru superheat vermez.
• Denge tipi — iç denge / dış denge: İç dengeli valf, evaporatör girişindeki basıncı referans alır; basınç düşüşü düşük, tek devreli küçük evaporatörlerde kullanılır. Dış dengeli valf, evaporatör çıkışına bağlanan ince bir denge hattıyla gerçek çıkış basıncını okur; distribütörlü ya da basınç düşüşü yüksek evaporatörlerde zorunludur. Yanlış denge tipi, valfin doğru ayarlanmasını imkânsız kılar.
• Bağlantı ölçüsü: Giriş-çıkış rakor ya da lehim ölçüsü (örn. 3/8 inç, 1/2 inç, 5/8 inç) ve varsa distribütör bağlantı tipi.

Seri Adı Değişiklikleri

Parker döneminde bazı Sporlan serilerinin adlandırması güncellenmiştir; piyasada eski ve yeni ad birlikte dolaşır. Elinizdeki valfin gövdesinde eski bir seri adı yazıyorsa, karşılığı olan güncel seriyi bulmak için gövdedeki tüm yazıları (seri, orifis numarası, gaz kodu, denge tipi) bize iletmeniz yeterlidir.

Montaj ve Ayar Notları

• Bulb yerleşimi: Bulb, evaporatör çıkış hattının yatay kısmına, boru çapına uygun saatte (küçük çaplarda üst, büyük çaplarda saat 4 ya da 8 konumu) sıkıca bağlanır ve izole edilir. Yanlış yerleşim en sık görülen superheat hatasıdır.
• Lehim sırasında koruma: Valf gövdesi ısıya duyarlıdır; lehimlerken gövde ıslak bez ya da ısı emici macunla korunur, bulb sökülür.
• Superheat ayarı: Fabrika ayarı çoğu uygulamada uygundur. Ayar gerekiyorsa çeyrek tur adımlarla yapılır ve her adımdan sonra sistemin dengelenmesi beklenir.
• Drayer: Genleşme valfi tıkanmasının en sık nedeni hattaki nem ve kirdir. Valf değişiminde filtre drayer de yenilenir.